Bu yazımızda fiillerde olumsuzluk ve soru konusuna değineceğiz. Olumlu ve olumsuz fiil nedir, fiiller nasıl soru anlamı taşırlar? Bunlara ilişkin örnekler vererek konuyu açıklayacağız.
Fiillerde Olumsuzluk
İşin, oluşun veya hareketin yapıldığını veya yapılabileceğini bildiren fiillere olumlu fiil, işin oluşun veya hareketin yapılmadığını veya yapılamayacağını bildiren bu fiillere olumsuz fiil denir.
Fiillerin olumsuz biçimleri, kip ve kişi ekinden önce “-me, ma” eki gelir.
Okuyacağım. (olumlu)
Okumayacağım. (olumsuz)
| OLUMLU | OLUMSUZ | TÜRÜ |
| gittik | gitmedik | görülen geçmiş zamanın olumsuzu |
| sevmişiz | sevmemişiz | duyulan geçmiş zamanın olumsuzu |
| geleceksin | gelmeyeceksin | gelecek zamanın olumsuzu |
| duysalar | duymasalar | şart kipinin olumsuzu |
| sevelim | sevmeyelim | istek kipinin olumsuzu |
| okumalıyız | okumamalıyız | gereklilik kipinin olumsuzu |
| bırak | bırakma | emir kipinin olumsuzu |
Geniş zamanın olumsuzunda diğer kiplerden farklı bir durum vardır. Diğer kiplere olumsuzluk eki (-ma, -me) getirildiğinde zaman eki düşmezken, geniş zamanda zaman eki düşer ve 1. tekil ve 1. çoğul kişi haricindeki kişilerde olumsuzluk eki “-maz, -mez” şeklindedir.
| OLUMLU | OLUMSUZ |
| geldim | gelmedim |
| geleceğim | gelmeyeceğim |
| gelirim | gelmem |
| Gelirsin | gelmezsin |
| Gelir | gelmez |
| Gelirsiniz | gelmezsiniz |
| Geliriz | gelmeyiz |
| Gelirler | gelmezler |
Fiillerde Soru
Fiiller, kendinden sonra eklenen “mı, mi, mu, mü” soru ekleriyle soru anlamı kazanır. “mi” soru eki, kendinden önce gelen sözcüklerden ayrı, kendinden sonra gelen eklerle ise bitişik yazılır.
Örnek:
Ahmet geldi mi?
İşe gelmiş miydin?
Beni seviyor musun?
Yazı Önerisi: